- “नवी मुंबई : प्रतिनिधी”
महिला आर्थिक विकास महामंडळ माविम हे महाराष्ट्र शासनाचे एक महत्त्वपूर्ण उपक्रम असून गेल्या पाच दशकांपासून महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी भक्कम काम करत आहे. 1975 मध्ये स्थापन झालेल्या या संस्थेला 2003 मध्ये राज्यस्तरीय शिखर संस्थेचा दर्जा मिळाला. त्यामुळे माविम आज केंद्र आणि राज्य शासनाच्या विविध योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करणारी प्रमुख नोडल एजन्सी ठरली आहे.
राज्यातील सर्व 36 जिल्ह्यांमध्ये माविमचे कार्य विस्तारले असून 259 नागरी स्थानिक संस्था आणि 10,495 गावांमध्ये त्याची पोहोच आहे. विशेष म्हणजे, 1 लाख 68 हजारांहून अधिक स्वयंसहाय्यता बचत गटांच्या माध्यमातून 20.74 लाख महिलांना संघटित करण्यात आले आहे. या गटांनी बँकांकडून हजारो कोटींचे कर्ज घेतले असून 99.5 टक्के परतफेडीचा दर हा मोठा यशाचा मानदंड ठरला आहे.
“महिलांना केवळ लाभार्थी न ठेवता त्यांना निर्णय प्रक्रियेत सहभागी करून घेणे हेच माविमचे खरे यश आहे.”
महिला आर्थिक विकास महामंडळ माविमची प्रभावी कामगिरी
महिला आर्थिक विकास महामंडळ माविमच्या माध्यमातून महिलांमध्ये आत्मविश्वास वाढवणे, त्यांना रोजगाराशी जोडणे आणि आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करणे हे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. याशिवाय शिक्षण, आरोग्य आणि सामाजिक समानता यावरही विशेष भर दिला जात आहे.

संस्था बांधणी हा माविमच्या कार्याचा गाभा असून बचत गट, ग्राम संस्था आणि समुदाय व्यवस्थापित संसाधन केंद्रांच्या माध्यमातून महिलांना तळागाळातून सक्षम केले जाते. सुमारे 79 टक्के केंद्रे आज स्वबळावर कार्यरत आहेत, हे या उपक्रमाचे मोठे यश मानले जाते.
तसेच महिलांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची माहिती देणे आणि त्यांच्या उत्पादनांना बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे यामुळे सुमारे 8.70 लाख महिला व्यवसाय आणि उद्योगात सक्रिय झाल्या आहेत.
[येथे संबंधित बातमी वाचा] https://navimumbaiheadlines.com/women-empowerment-schemes-maharashtra

माविम अंतर्गत नवतेजस्विनी, राष्ट्रीय नागरी उपजीविका अभियान (NULM), महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण उपजीविका अभियान (MSRLM), वॉश (पाणी व स्वच्छता) आणि स्पार्क यांसारखे अनेक महत्त्वपूर्ण प्रकल्प राबवले जात आहेत. या योजनांमुळे महिलांच्या उत्पन्नात 5,000 ते 20,000 रुपयांपर्यंत वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे.
[अधिकृत माहितीसाठी येथे क्लिक करा] https://divcomkonkan.gov.in/
दरम्यान, माविमच्या कार्याची दखल राष्ट्रीय स्तरावरही घेतली गेली आहे. संस्थेला स्कोच गोल्ड अवॉर्ड, फिक्की स्वच्छता पुरस्कार आणि नाबार्डकडून सर्वोत्तम फेडरेशन पुरस्कार मिळाले आहेत.
महिला आर्थिक विकास महामंडळ माविम केवळ आर्थिक मदत देणारी संस्था नसून महिलांना मालमत्तेचे मालक बनवणे, पंचायत राज व्यवस्थेत त्यांचा सहभाग वाढवणे आणि त्यांना स्वावलंबी बनवणे या व्यापक उद्दिष्टांसाठी कार्यरत आहे. त्यामुळे माविम आज महिलांच्या सन्मानाचे आणि प्रगतीचे प्रतीक ठरत आहे.






