नवी मुंबई : प्रतिनिधी
महाराष्ट्र दिन 2026 निमित्त राज्यभरात उत्साहाचे वातावरण असून संयुक्त महाराष्ट्राच्या लढ्याची आठवण पुन्हा एकदा ताजी झाली आहे. महाराष्ट्र दिन 2026 हा केवळ उत्सव नसून मराठी अस्मितेचा जाज्वल्य इतिहास आणि बलिदानांची जाणीव करून देणारा दिवस आहे. संयुक्त महाराष्ट्राचा लढा म्हणजे धगधगते यज्ञकुंडच होता आणि हा लढा मराठी अस्मितेचा हुंकार ठरला.
महाराष्ट्र दिन 2026: संयुक्त महाराष्ट्र लढ्याची पार्श्वभूमी
या पार्श्वभूमीवर सर्वधर्मीय, सर्वजातीय आणि सर्वपक्षीय नेते या लढ्यात स्वयंस्फूर्तीने सामील झाले. मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्राची निर्मिती व्हावी, या उद्देशाने लेखक, साहित्यकार, संपादक, पक्षीय नेते, समाजसेवक, विचारवंत, कवी आणि शाहीर यांनी संघटितपणे प्रखर लढा दिला. आंदोलने करण्यात आली, मोर्चे काढण्यात आले आणि अनेकांना पोलिसांच्या कारवाईचा सामना करावा लागला.
“संयुक्त महाराष्ट्राचा लढा हा मराठी अस्मितेचा जाज्वल्य इतिहास असून हुतात्म्यांचे बलिदान कधीही विसरता येणार नाही.”
मुंबई राज्याच्या तत्कालीन सरकारच्या आदेशान्वये पोलिसांकडून आंदोलकांवर अंधाधुंद गोळीबार करण्यात आला. त्यामुळे या लढ्यात तब्बल 106 जणांनी आपल्या प्राणांची आहुती दिली. मात्र, या बलिदानामुळेच अखेर मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्राची निर्मिती झाली.

1 मे 1960 रोजी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाली. तत्कालीन पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या हस्ते नव महाराष्ट्राची मुहूर्तमेढ रोवली गेली. तर पहिले मुख्यमंत्री म्हणून यशवंतराव चव्हाण यांनी राज्यकारभाराची सूत्रे स्वीकारली.
[येथे संबंधित बातमी वाचा ] https://navimumbaiheadlines.com/maharashtra-day-special-history
[अधिकृत माहितीसाठी येथे क्लिक करा] https://divcomkonkan.gov.in/
हुतात्म्यांचे स्मरण आणि ऐतिहासिक योगदान
संयुक्त महाराष्ट्र लढ्यातील हुतात्म्यांचे स्मरण चिरकाल राहावे, या उद्देशाने मुंबईतील फ्लोरा फाउंटन येथे हुतात्मा स्मारक उभारण्यात आले. हा लढा केवळ राजकीय नव्हता, तर तो मराठी अस्मितेचा जाज्वल्य इतिहास होता.
या लढ्यात सेनापती बापट, प्रबोधनकार ठाकरे, कॉ. डांगे, आचार्य अत्रे, एस. एम. जोशी, अहिल्याबाई रांगणेकर, नाना पाटील, अण्णाभाऊ साठे यांसारख्या अनेक मान्यवरांनी सहभाग घेतला.
स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांनी 1938 साली मराठी साहित्य संमेलनातून संयुक्त महाराष्ट्राची संकल्पना मांडली. त्यानंतर 1940 मध्ये संयुक्त महाराष्ट्र सभेची स्थापना झाली आणि सारा महाराष्ट्र एकवटला.
सांस्कृतिक अभिमान आणि आधुनिक महाराष्ट्र
महाराष्ट्र राज्य स्थापन झाल्यानंतर मराठी भाषेला राजभाषेचा दर्जा मिळाला. कवी कुसुमाग्रज, सुरेश भट आणि श्री. कृ. कोल्हटकर यांच्या शब्दांत मराठी अभिमान प्रकट झाला.
राज्य स्थापनेनंतर संपूर्ण महाराष्ट्रात आनंदाची लाट उसळली. ढोल-ताशे, तुतारी आणि जल्लोषात हा ऐतिहासिक दिवस साजरा करण्यात आला. मराठी माणसाच्या ऐक्य आणि सामर्थ्याचे दर्शन या दिवशी घडले.
आज महाराष्ट्र देशाच्या विकासात अग्रस्थानी आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या प्रयत्नातून राज्यगीताला अधिकृत मान्यता मिळाली. तसेच, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली मराठी भाषेला अभिजात दर्जा मिळाल्यामुळे राज्याचा गौरव वाढला आहे.

महाराष्ट्र दिन 2026 हा इतिहास, बलिदान आणि अभिमानाचा संगम आहे. हा दिवस प्रत्येक मराठी माणसाला एकतेचा आणि प्रगतीचा संदेश देणारा ठरतो.
लेखक: डॉ. श्रीकांत एकनाथजी शिंदे, खासदार, कल्याण लोकसभा क्षेत्र







